Sąd Polubowny

Stały sąd polubowny jest właściwy w zakresie sporów konsumenckich wynikających na tle sprzedaży towarów i usług m.in. w przypadku sporów związanych ze sprzedażą produktów powszechnie używanych przez konsumentów (m.in. obuwia, sprzętu AGD, RTV, zabawek, żywności). Dodatkowo sąd jest właściwy w przypadku sporów dotyczących usług konsumenckich (m.in. remontowo-budowlanych).

Sąd składa się z przewodniczącego i stałych arbitrów wybieranych przez organizacje konsumentów i przedsiębiorców. Pracuje na podstawie regulaminu.

Arbitrzy stałego sądu polubownego, czyli osoby prowadzące postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich:

  • spełniają warunki niezbędne wymagane ustawą z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich (Dz.U. z 2016 r., poz. 1823), w szczególności w zakresie posiadanej wiedzy i doświadczenia, jak również posiadają ogólną znajomość prawa;
  • są powoływani na czteroletnie kadencje przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej na podstawie rekomendacji stron umowy o utworzenie niniejszego sądu zawartej przez wojewódzkiego inspektora z organizacjami pozarządowymi reprezentującymi interesy konsumentów lub interesy przedsiębiorców oraz innymi zainteresowanymi jednostkami organizacyjnymi;
  • prowadzą postępowania w sposób niezależny i bezstronny, w szczególności nie mogą przyjmować instrukcji, wskazówek oraz zaleceń od stron sporu lub ich przedstawicieli;
  • mają obowiązek niezwłocznego ujawnienia sądowi okoliczności, które mogą wpływać na ich niezależność lub bezstronność lub powodować konflikt interesów z jedną ze stron sporu;
  • ich wynagrodzenie nie jest uzależnione od wyniku postępowań, jakie prowadzą;
  • są zobowiązane do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji uzyskanych w trakcie tego postępowania.

Sąd polubowny wydaje rozstrzygnięcia w trzyosobowych składach, przy czym rozstrzygnięcia zapadają w taki sposób, że zapewnia się równą liczbę osób reprezentujących interesy konsumentów oraz osób reprezentujących interesy przedsiębiorców. Przewodniczący składu orzekającego w stałym sądzie polubownym oraz przedstawiciele organów administracji publicznej nie mogą reprezentować interesów konsumentów ani przedsiębiorców.

Aby postępowanie przed stałym sądem polubownym mogło zostać wszczęte przez Inspekcję Handlową konieczne jest podjęcie próby kontaktu z drugą stroną i bezpośredniego rozwiązania sporu. Próba ta powinna być podjęta przed upływem roku od dnia, kiedy składany jest wniosek o wszczęcie postępowania. Prosimy mieć na uwadze inne okoliczności, które mogą wpłynąć na odmowę rozpatrzenia sporu. Podstawą rozstrzygnięcia są powszechnie obowiązujące przepisy prawa unijnego, krajowego oraz zasady słuszności. Strona ma prawo wycofać się z postępowania.

Konsument lub przedsiębiorca powinien skierować też do Sądu wniosek o rozpatrzenie sprawy. Do skierowania sprawy na wokandę wymagana jest zgoda drugiej strony. Językiem, w którym można składać wnioski o wszczęcie postępowania przed stałym sądem polubownym oraz językiem w jakim jest prowadzone postępowanie jest język polski.

Wzór wniosku do pobrania

W przypadkach wymagających wiadomości specjalnych z zakresu jakości produktów lub usług, Sąd po wysłuchaniu wniosków stron może wezwać w charakterze biegłego rzeczoznawcę z listy rzeczoznawców do spraw jakości produktów lub usług, prowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.

Postępowania prowadzone jest bez opłat wstępnych, ale, że w jego toku mogą być ponoszone koszty związane z udziałem w postępowaniu (np. koszty związane z opiniami rzeczoznawców, jakie strona może ponieść w toku postępowania).

Wyrok Sądu Polubownego lub ugoda przed nim zawarta mają moc prawną na równi z wyrokiem sądu powszechnego lub ugodą zawartą przed takim sądem po ich uznaniu przez sąd albo po stwierdzeniu przez sąd ich wykonalności.

Postępowanie kończy się sporządzeniem protokołu, który zawiera informację o wyniku postępowania. Wynik postępowania może mieć charakter ugody zawartej przed zakończeniem postępowania, ugody zawartej przed sądem albo wyroku stałego sądu polubownego. Postępowanie i jego ustalenia mają charakter wiążący pod warunkiem uzyskania klauzuli wykonalności pod zawartą ww. ugodą albo wyrokiem.

Inspekcja Handlowa nie prowadzi analiz przypadków, w których strony zastosowały się do wyniku postępowania przed stałym sądem polubownym, w stosunku do liczby wszczętych postępowań.

Ustawa o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich (pdf)

Art. 37 Ustawy o Inspekcji Handlowej (pdf)

Część piąta Kodeksu postępowania cywilnego (pdf)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia regulaminu organizacji i działania stałych sądów polubownych (pdf)